Haptonomie

Haptonomie? Dat is iets met voelen toch?

Haptonomie is de wetenschap die de wetmatigheden van het menselijke gevoelsleven bestudeert. Het woord haptonomie is samengesteld uit de Griekse woorden hapsis dat staat voor tast, gevoelscontact en nomos wat wet betekent. 

Contact maken, aanraken en voelen zijn dingen die de mens van nature doet. Kijk maar eens naar hoe een kind ontdekt, al voelend onderzoeken met de handen of met de mond. Een kind voelt of iets prettig voelt en bij zich wil houden, bijvoorbeeld een knuffel, of dat iets misschien vies smaakt en uitspuugt. Of hoe het contact zoekt met de ouder als het verdrietig is of bang, of gewoon aandacht wil en op schoot kruipt. Daar hoeft een kind niet over na te denken, dat gaat vanzelf zo.

Echter in de huidige tijd, lijkt ons voelen ondergeschikt te zijn. Ons verstand, of de verwachting van de buitenwereld, bepaalt vaker hoe we handelen. Mensen worden nauwelijks gewaardeerd op “wat voel jij goed” maar meer op rationeel vermogen. En omdat we nu eenmaal graag bevestiging krijgen, gaan we ons op dat gebied ontwikkelen.

De beleving van een emotie heeft effect op hoe je lichaam aanvoelt. Merk maar eens hoe strak bijvoorbeeld je nek en schouders kunnen worden van stress. Of hoe klein je je voelt als je onzeker bent, of hoe groot juist als je trots bent. Maar ook hoe je verzacht wanneer je iets vertederends ziet of voelt. En waarschijnlijk ken je ook het fenomeen dat je makkelijker iets over jezelf vertelt, je kunt openen, wanneer je je op je gemak voelt bij de ander. En je je juist probeert af te sluiten als je geen zin in gezeur van je baas hebt. Eigenlijk zijn het hele normale dingen waar je meestal niet bij stilstaat.

En juist de haptonomie staat bij die kleine dingen stil en maakt je bewust van wat je voelt, zodat je weer weet wat je voelt en wat dat betekent voor jou. En dat is handig, want als je weet welk gevoel of signaal je lichaam geeft wanneer je bijvoorbeeld je eigen grens bereikt, kun je kiezen of je er naar gaat handelen of niet.